Muzyka bobasa –
Jak słuchać muzyki z dzieckiem?

Każdy rodzic marzy o zadowoleniu swojego dziecka i uśmiechu na jego twarzy. Szczególnie wtedy, kiedy jest jeszcze malutkie i nie potrafi inaczej wyrazić swoich odczuć niż właśnie uśmiechem albo płaczem.

Od pierwszych dni otaczamy dziecko zabawkami. Większość z nich wydaje dźwięki. Już wtedy można zaobserwować różne reakcje naszej pociechy – niektóre odgłosy wywołują radość, inne lęk i płacz. Dźwięk bowiem, jak każdy inny bodziec, może być przyjemny lub nie. Zależy to od jego właściwości fizycznych – wysokości, częstotliwości, charakteru.

Świat otaczających nas odgłosów jest niezwykle bogaty i urozmaicony. Mogą to być dźwięki zabawek, przedmiotów, głos, śpiewane dziecku piosenki i w końcu muzyka.

Każdy maluch od pierwszych dni ma swoje preferencje, a kieruje się własnym, niezależnym gustem. Rola rodziców polega na starannym doborze tego, co ma docierać do dziecka w zależności od jego nastroju, stopnia rozwoju i indywidualnych upodobań. Nie jest to trudne, gdyż dziecko samo „wskaże nam” to, co lubi najbardziej.

W ostatnich latach dostrzeżono nareszcie potrzebę stworzenia i wydawania specjalnej muzyki dla najmłodszych, dlatego wybór jest dość spory. Warto zadbać o zbudowanie małej kolekcji muzycznej dla swojego dziecka – im większa będzie różnorodność muzyki, której słucha, tym większą ukształtuje to wrażliwość i wyobraźnię.

Muzykę taką skomponował między innymi holenderski kompozytor i ekspert w dziedzinie muzyki dla dzieci – Raimond Lap. Muzyka bobasa (polski tytuł serii Lovely Baby), to seria specjalnie skomponowana dla dzieci do czwartego roku życia. Pomocna w emocjonalnym, intelektualnym i fizycznym rozwoju, narodziła się z potrzeby oferowania takiej muzyki jego własnym pociechom. Od siedemnastu lat słuchają jej miliony dzieci na całym świecie.

Raimond Lap, kontaktując się z rodzicami, ośrodkami pediatrycznymi, pedagogicznymi i psychologicznymi na całym świecie, dokładnie opisuje uwagi i spostrzeżenia dotyczące muzyki i roli jaką odgrywa w rozwoju małego człowieka.

Jest ona przede wszystkim środkiem komunikacji. Język muzyczny poprzez prezentację właściwej mieszanki stylów, melodii, harmonii i rytmu, wyraża wszystkie rodzaje emocji i przekazuje informacje edukacyjne, rozumiane przez wszystkie dzieci na świecie, niezależnie od ich rasy czy pochodzenia.

Jak prawidłowo odtwarzać muzykę dzieciom? Puszczajmy muzykę najpierw w domu, nie za głośno, usuwając inne bodźce, jeśli to możliwe. Niech zawsze jedno z rodziców będzie obecne w czasie tego „specjalnego” czasu, aby zaobserwować reakcje dziecka. Niech to nie będzie jednorazowo czas dłuższy niż 20 do 30 min. i w sumie nieprzekraczający godziny dziennie.

Muzyka szybka, głośna i intensywna może wywołać u dziecka reakcję taką jak na czynnik stresujący i niekomfortowy. Jeśli dziecko słucha w ciągu dnia radia, stosujmy przerwy – zbyt długa ekspozycja powoduje nadmiar informacji i może doprowadzić do tego, że zacznie ono postrzegać muzykę jako dźwięk bez większego znaczenia.

Kontrolowane puszczanie muzyki można zacząć praktycznie od szóstego miesiąca ciąży w krótkich dziennych dawkach. Powinniśmy zaobserwować, że dziecko w czasie słuchania staje się bardziej „zrelaksowane”. Przyszła mama również – muzyka powinna pomóc zredukować psychiczny i fizyczny stres związany z ciążą. Wpływa to oczywiście również na zmniejszenie napięcia dziecka, które dzięki temu rodzi się spokojniejsze. Co ciekawe, po urodzeniu rozpoznaje muzykę, której słuchało w okresie prenatalnym. Uzyskujemy ciągłość poczucia bezpieczeństwa wpływającą na komfort dziecka.

Jak ocenić czy muzyka rzeczywiście pomaga naszemu dziecku? Przede wszystkim obserwujmy je. Patrzmy w jego oczy, muzyka powinna wywoływać dobry nastrój. Dziecko powinno reagować na muzykę i angażować się, jeśli piosenka (utwór) którego akurat słucha jest pobudzający.

Muzyka może pomóc w różnych sytuacjach kryzysowych – kolkach, niekontrolowanym płaczu, zasypianiu. Najpierw jednak musimy określić przyczynę dyskomfortu. Muzyka z pewnością pomoże uspokoić dziecko i w końcu pozwolić mu zasnąć. Nie należy jej jednak używać do zamaskowania większego problemu.

Dlaczego tylko muzyka, a nie np. video? Muzyka to oryginalne, interaktywne medium, dające zarówno korzyści rozwojowe jak i wywołujące pozytywne emocje i reakcje. To świetny sposób na zabawę z dzieckiem. W dodatku można podśpiewywać, nucić i wygłupiać się do woli. Porównajmy muzykę z czytaniem książki – kiedy czytamy nasz mózg jest bardziej aktywny niż podczas oglądania filmu. Książka uruchamia wyobraźnię, podczas gdy film sam wypełnia ją obrazem. Wg opinii Amerykańskiej Akademii Pediatrii dziecko do drugiego roku życia w ogóle nie powinno mieć kontaktu z ekranem. To oczywiście nie miejsce na argumenty za czy przeciw obrazowi (TV video czy DVD) – dzieci po prostu je oglądają. Możemy uznać, że to im się podoba, ale robią to, ponieważ nie znają nic lepszego. Jeśli chcemy pokazać dziecku kolory, zwierzęta czy kształty zabierzmy je po prostu na spacer – nie ma nic lepszego niż rzeczywistość.

Jak wybrać odpowiednią muzykę dla dziecka? Ponieważ wybór jest ogromny, a część jest po prostu nieodpowiednia, nie dajmy zwieść się samym okładkom czy nazwiskom kompozytorów. Najlepiej przesłuchać płyty przed zakupem, spróbować posłuchać fragmentów, nawet razem z dzieckiem.

Muzyka Raimonda Lapa zawiera dużo dźwięków wydawanych przez dzieci, zabawki i przyrodę. Zastosował je, gdyż zwracają uwagę najmłodszych. Jeśli posłuchamy uważnie, zauważymy, że są one użyte w odpowiednim czasie w trakcie utworu, przyjmując różne funkcje. Ponieważ dzieci rodzą się bez znajomości języka, odgłosy dziecięce są uniwersalnym sposobem porozumiewania się. Dzieci czują się zaproszone do rozmowy, co w efekcie prowadzi do rozwoju narządu mowy i zachowań społecznych.

Swoją muzykę kompozytor testował na początku na 50 dzieciach w ich własnych domach. Rodzice prowadzili dzienniki obserwacji. Na ich podstawie wybrane zostały utwory, style i rytmy wywołujące najbardziej pozytywne reakcje. Takie obserwacje prowadzone są w dalszym ciągu. Kompozytor koresponduje z wieloma rodzicami wykorzystując ich opinie.

Pełną kolekcję Muzyki bobasa można nabyć w sklepie Univox – Kolekcja Muzyki Bobasa